Satın Alma
Tablo Alırken Sorulacak 10 Soru
Bir esere para vermeden önce cevabını bilmen gereken sorular. Çoğu satıcı sorulmadan söylemez, ama sorulunca da gizlemez.
Güncellendi:

Bir resim almak, alışılmadık bir alışveriş. Karşılaştırılacak ikinci bir örnek yok, fiyat etiketinin arkasında bir liste fiyatı yok. Bu yüzden soru sormak tek yöntem.
Aşağıdakiler doğrudan satıcıya sorulabilecek, cevabı kısa sorular.
1. Bu eser orijinal mi, baskı mı?#
En temel soru ve şaşırtıcı biçimde sık atlanıyor. Orijinal tek nüshadır. Baskı çoğaltmadır ve sınırlı sayıda basılmışsa numarası olur.
Aradaki fark fiyatın da temelini oluşturuyor.
2. Hangi teknik ve hangi yüzey?#
Akrilik mi, yağlı boya mı, karışık teknik mi? Tuval mi, kâğıt mı, ahşap mı?
Bu bilgi bakımı belirliyor. Kâğıt üzeri bir iş camın arkasına girmek zorunda, tuval üzeri akrilik girmiyor.
3. Gerçek ölçüsü ne?#
Santimetre cinsinden yükseklik ve genişlik. Çerçeveliyse çerçeve dahil ölçüyü ayrıca sor; duvar hesabını onunla yapacaksın.
4. Çerçeveli mi geliyor?#
Çerçevesiz gelen bir işi sonradan çerçeveletmek ciddi bir ek maliyet. Bunu fiyatı değerlendirirken hesaba katmak gerekiyor.
5. Ne zaman yapıldı?#
Yıl bilgisi hem eserin kaydı hem de sanatçının hangi döneminden olduğunu gösterir. Tarih verilemiyorsa bu bir soru işareti.
6. İmzalı mı, nerede imzalanmış?#
İmza genelde ön yüzün alt köşesinde ya da arkada olur. İmzasız bir iş satılabilir ama sonradan köken kanıtlamak zorlaşır.
7. Orijinallik belgesi veriliyor mu?#
Sanatçının imzaladığı, eserin adını, ölçüsünü, tekniğini ve tarihini içeren belge. Bu belgenin ne olduğu ayrı bir yazının konusu. Vermeyen satıcıdan almamak gerekmez ama sormalısın.
8. Fatura kesiliyor mu?#
Fatura hem tüketici hakkının hem de gelecekteki köken kanıtının temeli. Faturasız satış, sorun çıktığında elinde hiçbir şey bırakmıyor.
9. Nasıl paketlenip gönderiliyor?#
Sanat eseri taşıması özel paketleme ister. Köşe koruması, sert dış kutu ve nem bariyeri. Gönderen tarafın bunu nasıl yaptığını sormak, işin sana sağlam ulaşma ihtimalini artırır.
10. İade hakkım var mı?#
İnternetten yapılan satışta teslimden itibaren 14 gün cayma hakkın var. İade kargo masrafının kime ait olduğunu da sor; mevzuat satıcıyı sorumlu tutuyor ama uygulamalar değişebiliyor.
Sorulmaması gereken bir soru#
"Bu eser değer kazanır mı?" Dürüst bir satıcı bunu bilemez ve bilmediğini söyler. Kesin bir evet duyuyorsan bu bir uyarı işareti. Değer meselesinin gerçekçi hâli ayrı bir yazıda.
Cevap alamıyorsan#
Bu on sorunun hepsinin cevabı satıcıda mevcut olmalı. Sorulara geçiştirici cevap geliyorsa, ölçü verilemiyorsa ya da fatura konusunda tereddüt varsa alma.
Koleksiyondaki her eserin sayfasında bu soruların çoğunun cevabı zaten yazılı; kalanını sormak için her eserde doğrudan sanatçıya yazabileceğin bir alan var.
Sıkça Sorulan Sorular
Tablo alırken orijinallik belgesi şart mı?
Yasal bir zorunluluk değil ama olması iyidir. Sanatçının imzaladığı, eserin adını, ölçüsünü, tekniğini ve tarihini içeren belge ileride köken kanıtlamayı kolaylaştırır. Belgesi olmayan eser alınmaz demek doğru değil, ama sorulmalı.
İnternetten aldığım tabloyu iade edebilir miyim?
Evet. Mesafeli satışta teslimden itibaren 14 gün cayma hakkın var ve gerekçe göstermek zorunda değilsin. Bedel, cayma bildiriminin satıcıya ulaşmasından itibaren 14 gün içinde iade edilir. İade kargo masrafı mevzuata göre satıcıya aittir.
İmzasız bir tablo alınır mı?
Alınabilir ama sonradan köken kanıtlamak zorlaşır. Bazı sanatçılar ön yüzü bozmamak için yalnızca arkayı imzalar, bu normaldir. Hiç imza yoksa en azından faturanın ve orijinallik belgesinin olmasına dikkat et.
Satıcının "bu eser değer kazanır" demesi güvenilir mi?
Hayır, bu bir uyarı işareti. Bir eserin parasal değerinin artacağını kimse bilemez; bu sanatçının kariyerinin kurumsal olarak ilerlemesine bağlı ve önceden kestirilemez. Dürüst satıcı bilmediğini söyler.


