Sanatçıdan Doğrudan Tablo Almak: Avantajları ve Dikkat Edilecekler

Bir sanatçının kendi sitesinden ya da atölyesinden eser almak, birkaç yıl öncesine göre çok daha yaygın. Sebebi basit: sanatçılar artık kendi satış kanallarını kurabiliyor.

Bu yolun getirdikleri ve götürdükleri var.

Fiyat farkı nereden geliyor#

Galeri komisyonu Türkiye'de genellikle yüzde 40 ile 50 arasında. Yani 20.000 liraya satılan bir işin 8.000 ila 10.000 lirası aracıya gidiyor.

Doğrudan alımda bu kalem yok. Aynı eser ya daha uygun fiyatlanıyor ya da sanatçı aynı fiyattan satıp emeğinin karşılığını tam alıyor. İkisi de alıcı için kötü değil; ikincisinde sanatçının üretmeye devam etme ihtimali artıyor.

Hikâyeye erişim#

Bir esere para verirken aldığın şey yalnızca yüzey değil. Neden yapıldığı, hangi dönemde çıktığı, hangi malzemeyle çalışıldığı da işin parçası.

Galeride bu bilgi genellikle bir etikete sıkışır. Doğrudan alımda sanatçıya sorabilirsin ve cevabı kendisinden alırsın. Yıllar sonra evine gelen birine anlatacağın şey de bu.

Özel istek mümkün#

Koleksiyonda aradığın ölçü ya da renk yoksa galeri sana yardımcı olamaz. Sanatçı olabilir.

Kişiye özel çalışma doğrudan ilişkinin en somut avantajı. Duvarının ölçüsünü, odanın rengini ve aklındaki hissi paylaşıp iş oradan kurulabiliyor.

Kalkan şey: süzgeç#

Galeri bir seçim yapar. Bir çizgisi vardır, önüne gelen her işi almaz ve temsil ettiği sanatçının arkasında durur.

Doğrudan alımda bu süzgeç yok. Değerlendirmeyi sen yapıyorsun. Bu illa dezavantaj değil, ama karar senin olduğu için biraz zaman ayırman gerekiyor: sanatçının başka işlerine bak, üretiminde bir tutarlılık var mı gör, sergi geçmişi varsa incele.

Bakılacak altı şey#

Doğrudan satış yapan bir sanatçıda şunların olması gerekiyor.

• Fatura kesilmesi
• Orijinallik belgesi verilmesi
• Ödemenin güvenli bir altyapı üzerinden alınması, hesaba havale istenmemesi
• Ölçü, teknik ve yılın açıkça yazılı olması
• Mesafeli satış sözleşmesi ve 14 günlük cayma hakkının tanınması
• Eserin sanat taşımasına uygun paketlenmesi

Bu altısı varsa doğrudan alımın riski galeriden farklı değil. Eksikse, eksik olan kalem kadar risk alıyorsun demektir.

Pazarlık meselesi#

Doğrudan ilişkide fiyat konuşmak mümkün ama ölçülü olmak gerekiyor. Bir eserin fiyatı ölçü, teknik ve harcanan süreyle belirleniyor; aşağı çekmek istediğinde sanatçının saatlik emeğinden kesiyorsun.

Daha verimli yol: bütçeni söyleyip o aralıkta ne olduğunu sormak. Çoğu sanatçının farklı ölçülerde işleri var ve küçük ölçülü bir orijinal, büyük bir baskıdan iyidir.

Atölye ziyareti#

Mümkünse işi canlı gör. Yüzeyin dokusu, boyanın kalınlığı ve gerçek ölçü fotoğrafta tam çıkmıyor.

Ziyaret mümkün değilse detay fotoğrafı iste: kenardan çekilmiş bir kare, yüzeye yakın bir kare ve eserin bir insanla ya da bilinen bir nesneyle aynı karede göründüğü bir fotoğraf. Üçü birlikte ölçü ve doku hakkında iyi fikir veriyor.

Buradaki eserler doğrudan sanatçıdan satılıyor; her birinin sayfasında ölçü, teknik ve fiyat yazılı, sorular için de doğrudan yazabileceğin bir alan var.